Acupunctuur bij migraine en hoofdpijn
In onderzoek hadden mensen met migraine of spanningshoofdpijn na een kuur acupunctuur vaker minder hoofdpijndagen. Het verschil met nep-acupunctuur is klein.
Klachten
Bij langdurige nekpijn gaf acupunctuur in studies op korte termijn iets meer verlichting dan nep-acupunctuur. Blijven bewegen is het belangrijkste.
Een beetje, en vooral op korte termijn. Een Cochrane-review uit 2016 bundelde 27 studies naar acupunctuur bij nekpijn. Bij gewone nekpijn, zonder letsel of zenuwklachten, hadden mensen direct na de kuur en in de weken erna iets minder pijn dan mensen die nep-acupunctuur kregen. Ze hadden ook minder pijn en konden meer dan mensen op een wachtlijst. De zekerheid van dat bewijs is redelijk.
Twee kanttekeningen. Het verschil met nep-acupunctuur was klein. En volgens de onderzoekers lijkt het effect op de lange termijn niet vast te houden. Of nieuwe behandelingen later weer helpen, is niet onderzocht.
Voor schouderpijn alleen is minder goed onderzoek. Een grote analyse uit 2018 van Vickers en collega's bundelde de gegevens van ruim 20.000 patiënten uit 39 studies naar langdurige pijn, waaronder spier- en gewrichtspijn in nek en rug en schouderpijn. Bij al die soorten pijn deed acupunctuur het beter dan nep-acupunctuur en beter dan geen acupunctuur. Het verschil met nep-acupunctuur was wel kleiner dan het verschil met geen acupunctuur. Na een jaar was het effect volgens deze analyse grotendeels nog aanwezig.
Dat klinkt anders dan de Cochrane-review over nekpijn, en dat klopt. De studies verschillen in opzet en in hoe lang ze mensen volgden. Of het effect blijft, is dus nog niet zeker.
Thuisarts.nl noemt acupunctuur niet bij nek- of schouderpijn. Bij nekpijn is het advies: blijf bewegen, ga door met je dagelijkse dingen en gebruik bij voorkeur paracetamol. Een fysiotherapeut of manuele therapeut kan je daarbij begeleiden. Bij schouderpijn: blijf je schouder en arm gebruiken, rust alleen bij veel pijn en dan 1 of 2 dagen, en draag geen mitella.
De Engelse richtlijn voor langdurige pijn zonder duidelijke oorzaak (NICE, 2021) noemt acupunctuur wel. Daar kan één kuur acupunctuur worden overwogen, met in totaal hooguit vijf uur behandeltijd.
Als je klachten al een tijd duren, je huisarts heeft gekeken wat er aan de hand is en bewegen of oefeningen niet genoeg helpen, kun je acupunctuur proberen als aanvulling. Ik vraag je om ondertussen te blijven bewegen en je oefeningen te blijven doen. Na een paar behandelingen kijken we samen of je iets merkt.
Acupunctuur bij nekpijn gaf in de studies kleine bijwerkingen: meer pijn, een blauwe plek, duizeligheid of flauwvallen, en soms tijdelijk meer klachten. Levensbedreigende bijwerkingen werden niet gemeld.
Een zeldzaam maar ernstig risico op deze plek is een klaplong: een naald die te diep gaat boven de longtop. In een Duitse studie met 229.230 patiënten gebeurde dat 2 keer. In Taiwan, met ruim 5 miljoen behandelingen, was het minder dan 1 keer per miljoen behandelingen. Het risico was groter bij mensen met een longziekte (zoals chronische bronchitis, emfyseem of tbc) of een eerdere operatie aan de borstkas. Vertel het dus als dat voor jou geldt. Meer lees je in Is acupunctuur veilig?
Bel direct je huisarts of de spoedpost als je plotseling een stijve nek krijgt (je kin kan je borst niet raken) en je ook koorts hebt, suf of verward bent, veel hoofdpijn hebt, steeds moet overgeven of een paarsrode uitslag hebt.
Bel direct je huisarts, de spoedpost of 112 als je opeens veel schouderpijn hebt en je ook misselijk bent, zweet, benauwd bent of pijn hebt bij het ademhalen.
Maak een afspraak bij je huisarts als:
Wil je acupunctuur proberen naast bewegen en de zorg van je huisarts? Maak een afspraak.
Cochrane 2016: Acupuncture for neck disorders. The Journal of Pain 2018: Acupuncture for Chronic Pain: Update of an Individual Patient Data Meta-Analysis. NICE: Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain (2021). Forschende Komplementärmedizin 2009: Safety of acupuncture: results of a prospective observational study with 229,230 patients. Acupuncture in Medicine 2019: Incidence of iatrogenic pneumothorax following acupuncture treatments in Taiwan. Thuisarts.nl: Ik heb pijn in de nek (geraadpleegd 2026). Thuisarts.nl: Ik heb last van mijn schouder (geraadpleegd 2026).
In onderzoek hadden mensen met migraine of spanningshoofdpijn na een kuur acupunctuur vaker minder hoofdpijndagen. Het verschil met nep-acupunctuur is klein.
Bij langdurige lage rugpijn helpt acupunctuur in studies beter dan niets, maar nauwelijks beter dan nep-acupunctuur. Blijven bewegen komt altijd eerst.
Acupunctuur met steriele naalden geldt als een van de veiligere behandelingen. Kleine bijwerkingen zoals een blauw plekje komen voor, ernstige zijn zeldzaam.