Vrouwen

Moxa bij een baby in stuitligging

Moxa naast de gewone zorg maakt de kans waarschijnlijk kleiner dat je baby bij de geboorte nog in stuit ligt. Op het aantal keizersneden zagen onderzoekers weinig of geen verschil.

Moxa bij een baby in stuitligging
Op deze pagina
  1. Wat is moxa?
  2. Helpt moxa als je baby in stuit ligt?
  3. Kan acupunctuur ook helpen?
  4. Wanneer begin je met moxa?
  5. Hoe gaat moxa thuis?
  6. Vervangt moxa een uitwendige versie?
  7. Waar kun je terecht voor moxa?
  8. Wanneer naar de verloskundige?

In het kort

  • Moxa helpt je baby waarschijnlijk iets vaker draaien. Dat concludeert een Cochrane-review uit 2023 van 13 studies met 2.181 zwangeren, met redelijke zekerheid. Hoe groot het effect precies is, staat niet vast.
  • Of je met moxa minder vaak een uitwendige versie nodig hebt, is onzeker.
  • Moxa doe je thuis, elke dag, vanaf ongeveer 33 weken en altijd in overleg met je verloskundige of gynaecoloog. Het komt niet in plaats van een uitwendige versie.

Wat is moxa?

Moxa is een stokje van gedroogd bijvoet, een plant. Je steekt het aan, zodat het gloeit, en houdt het vlak bij de buitenkant van de nagel van je kleine teen. Daar ligt het acupunctuurpunt Blaas 67 (BL67). Het punt wordt warm, niet heet. Er komt geen naald aan te pas, en je doet het thuis, meestal met hulp van je partner.

Ik help al jaren zwangeren met moxa bij een baby in stuitligging. Op deze pagina lees je wat het onderzoek laat zien, en ook wat het niet laat zien.

Helpt moxa als je baby in stuit ligt?

Het onderzoek laat zien dat het waarschijnlijk iets helpt. Cochrane bekeek in 2023 13 studies met samen 2.181 zwangeren van wie de baby in stuit lag. De belangrijkste uitkomsten:

  • Hoofd naar beneden bij de geboorte. Vrouwen die moxa kregen naast de gewone zorg, hadden bij de geboorte minder vaak een baby die niet met het hoofd naar beneden lag (7 studies, 1.152 vrouwen). Eén studie vergeleek echte moxa met nep-moxa en zag hetzelfde. De onderzoekers noemen de zekerheid van beide uitkomsten redelijk: het effect is waarschijnlijk echt, maar nieuw onderzoek kan laten zien dat het groter of kleiner is.
  • Keizersnede. Waarschijnlijk weinig of geen verschil in het aantal keizersneden.
  • Uitwendige versie. Of je met moxa minder vaak een versie nodig hebt, is onzeker.
  • Oxytocine. In één studie hadden vrouwen met moxa waarschijnlijk minder vaak oxytocine nodig, het middel dat weeën opwekt of versterkt.

Een bekende studie uit China (JAMA 1998) liet zien hoe dat in de praktijk gaat. 260 vrouwen die voor het eerst zwanger waren en van wie de baby bij 33 weken in stuit lag, kregen een week lang elke dag moxa, en nog een week als de baby nog niet gedraaid was. Of ze kregen alleen de gewone zorg. In de moxagroep bewogen de baby's meer. Bij de geboorte lagen er in de moxagroep ongeveer 75 van de 100 met het hoofd naar beneden, in de groep zonder moxa ongeveer 62 van de 100. Ook zonder moxa draaiden dus veel baby's, vanzelf of met een uitwendige versie.

Moxa geeft dus geen zekerheid. Het verkleint de kans op een stuitligging bij de geboorte waarschijnlijk wat, en meer belooft het onderzoek niet.

Kan acupunctuur ook helpen?

Daar is weinig over bekend. In de Cochrane-review zijn een paar kleine studies met moxa samen met acupunctuur, maar de onderzoekers hebben niet beoordeeld hoe zeker die uitkomsten zijn. Of acupunctuur zonder moxa een baby helpt draaien, is niet goed onderzocht. Wil je naast de moxa ook acupunctuur, weet dan dat het onderzoek vooral over moxa gaat.

Wanneer begin je met moxa?

Vroeg in de zwangerschap liggen veel baby's in stuit. Veel van hen draaien vanzelf nog voor 36 à 37 weken. Rond de uitgerekende datum ligt nog ongeveer 3 op de 100 baby's in stuit. In de bekendste studie begonnen vrouwen bij 33 weken. Een uitwendige versie, waarbij de gynaecoloog of verloskundige je baby met de handen probeert te draaien, gebeurt meestal tussen 36 en 37 weken.

Moxa past daarom in de weken tussen ongeveer 33 en 36 weken, voor een eventuele versie. Laat eerst met een echo bevestigen dat je baby in stuit ligt, en vraag je verloskundige of gynaecoloog of er redenen zijn om het bij jou niet te doen.

Hoe gaat moxa thuis?

  1. Ga ontspannen zitten of liggen, met je voeten bloot.
  2. Je partner steekt het moxastokje aan en houdt het gloeiende uiteinde vlak bij het punt op je kleine teen.
  3. Het moet prettig warm voelen. Wordt het te heet, houd het stokje dan wat verder weg. Te dichtbij kan een brandwondje geven.
  4. Zet een raam open: moxa geeft rook en een sterke geur.
  5. Doe het elke dag. Hoe lang per keer en hoeveel dagen, spreken we bij het consult af en krijg je op papier mee.

In de studies werden deze bijwerkingen gemeld: de baby beweegt meer, harde buiken, misselijkheid, hoofdpijn, buikpijn, de geur en brandwondjes. De meeste studies hielden bijwerkingen slecht bij, dus hoe vaak ze voorkomen, is niet goed bekend.

Vervangt moxa een uitwendige versie?

Nee. Moxa komt erbij en vervangt niets. Je verloskundige of gynaecoloog houdt de regie. Ligt je baby rond 36 weken nog in stuit, dan bespreek je met hen of een versie iets voor je is. Ook als je moxa hebt gedaan.

Waar kun je terecht voor moxa?

Het moxaconsult aan huis bied ik aan via mijn praktijk Prachtig Bevallen. Ik kom bij je thuis, doe de eerste behandeling voor en je krijgt moxastokjes en een schriftelijke uitleg mee, zodat je zelf verder kunt. Hoe dat gaat en wat het kost, lees je op de moxapagina van Prachtig Bevallen. Acupunctuur ernaast kan bij AcuBOZ in Bergen op Zoom.

Wanneer naar de verloskundige?

Stop met moxa en bel meteen je verloskundige als:

  • Je bloed of vruchtwater verliest.
  • Je baby minder beweegt dan anders.
  • Je korter dan 37 weken zwanger bent en buikpijn of rugpijn hebt die met regelmaat komt en gaat.
  • Je ongerust bent over jezelf of je baby.

Wil je overleggen of moxa of acupunctuur bij jou past? Stuur een bericht.

Bronnen

Cochrane: Moxibustion for turning a baby in breech position (2023). Cochrane: Cephalic version by moxibustion for breech presentation (2023). JAMA 1998: Moxibustion for correction of breech presentation: a randomized controlled trial (1998). St. Antonius Ziekenhuis: Stuitligging (2026). St. Antonius Ziekenhuis: Stuitbevalling en versie (2026). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en heb klachten (2026).

Lees ook