Over acupunctuur

Is acupunctuur veilig?

Acupunctuur met steriele naalden geldt als een van de veiligere behandelingen. Kleine bijwerkingen zoals een blauw plekje komen voor, ernstige zijn zeldzaam.

Op deze pagina
  1. Welke bijwerkingen komen voor?
  2. Hoe vaak gaat er iets ernstig mis?
  3. Wanneer is extra voorzichtigheid nodig?
  4. Hoe zit het met hygiëne?
  5. Vervangt acupunctuur je huisarts?
  6. Wanneer naar de huisarts?

In het kort

  • Acupunctuur met steriele naalden geldt als een van de veiligere behandelingen. Kleine bijwerkingen, zoals een blauw plekje of een druppeltje bloed, komen bij ongeveer 1 op de 10 patiënten voor.
  • Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam: ongeveer 1 op de 10.000 patiënten in een groot overzicht uit 2021.
  • Gebruik je bloedverdunners, heb je een pacemaker of een longziekte, of ben je zwanger? Vertel het vooraf, dan wordt de behandeling daarop aangepast.

Welke bijwerkingen komen voor?

Het grootste onderzoek is een Duitse studie uit 2009. Daarin werden 229.230 patiënten gevolgd die bij artsen gemiddeld 10 behandelingen kregen. Wat ze meldden:

  • 8,6 van de 100 patiënten had minstens één bijwerking;
  • 6,1 van de 100 had een bloeding of blauwe plek op de plek van een naald;
  • 1,7 van de 100 had pijn;
  • 0,7 van de 100 werd duizelig, ging zweten of viel flauw;
  • 2,2 van de 100 had een bijwerking waarvoor een behandeling nodig was.

Een overzicht uit 2021 van 21 studies kwam op ongeveer hetzelfde uit: 9 van de 100 patiënten had minstens één bijwerking. De helft daarvan was een bloedinkje, pijn of roodheid op de plek van de naald. De onderzoekers rekenen acupunctuur tot de veiligere behandelingen in de geneeskunde.

Ook kunnen je klachten na een behandeling tijdelijk wat erger zijn. Dat werd gemeld in onderzoek bij nekpijn en bij rugpijn. En de Cleveland Clinic schrijft dat acupunctuur een rustgevend effect kan hebben: rust daarom even voordat je gaat autorijden.

Hoe vaak gaat er iets ernstig mis?

Zelden. In het overzicht uit 2021 ging het om ongeveer 1 ernstige bijwerking per 10.000 patiënten, en ongeveer 8 per miljoen behandelingen.

De bekendste ernstige bijwerking is een klaplong: een naald op de borst, rug, nek of schouder die te diep gaat en de long raakt. In de Duitse studie gebeurde dat 2 keer op 229.230 patiënten. In Taiwan, met ruim 5,4 miljoen behandelingen, was het minder dan 1 keer per miljoen behandelingen. Het risico was groter bij mensen met een longziekte, zoals chronische bronchitis, emfyseem, tbc of longkanker, bij mensen die een operatie aan de borstkas hadden gehad, en bij mannen.

Nog zeldzamer is schade aan een bloedvat. Een overzicht uit 2013 vond in de medische literatuur wereldwijd 31 beschreven gevallen, waarvan 3 met dodelijke afloop. Dat zijn uitzonderingen, maar ze laten zien waarom op borst en rug voorzichtig en niet diep geprikt moet worden.

Wanneer is extra voorzichtigheid nodig?

Bij een aantal dingen wil ik het vooraf weten. Dat betekent meestal niet dat acupunctuur niet kan, wel dat de behandeling wordt aangepast.

  • Bloedverdunners of een stollingsstoornis. Volgens de Engelse NHS is acupunctuur dan misschien niet veilig. Een overzicht uit 2015 van 384 mensen op bloedverdunners met samen bijna 4.000 behandelingen vond 1 matige bloeding. De onderzoekers noemen acupunctuur dan veilig, mits plek en diepte goed gekozen worden. Neem een lijst van je medicijnen mee.
  • Een pacemaker of ICD. Bij een pacemaker wordt geen elektro-acupunctuur gebruikt, dus geen stroom op de naalden. Volgens gepubliceerde verslagen is er een theoretisch risico dat de pacemaker daardoor verstoord raakt.
  • Een longziekte of een operatie aan de borstkas. Door het grotere risico op een klaplong wordt op borst, rug, nek en schouders extra voorzichtig geprikt.
  • Zwangerschap. Vertel het altijd, ook als je nog maar net zwanger bent. Een aantal punten wordt traditioneel vermeden voor 37 weken. Een overzicht uit 2019 vond te weinig bewijs om die punten eerder wel te gebruiken. Lees meer in acupunctuur in de zwangerschap.
  • Huidproblemen. Ook bij een huidaandoening of huidinfectie is acupunctuur volgens de NHS misschien niet veilig. Op een ontstoken plek of open wondje wordt niet geprikt.
  • Epilepsie, snel flauwvallen of angst voor naalden. Vertel het vooraf. Je ligt tijdens de behandeling, en we kunnen er rekening mee houden. Tips bij prikangst staan in Doet acupunctuur pijn?

Hoe zit het met hygiëne?

Bij AcuBOZ gebruik ik alleen steriele naalden die maar één keer worden gebruikt. Daarna gaan ze weg. Het Amerikaanse NCCIH schrijft dat de complicaties die wel gemeld zijn, onder meer kwamen door naalden die niet steriel waren en door behandelingen die niet goed werden uitgevoerd. In de Verenigde Staten moeten acupunctuurnaalden steriel zijn en bedoeld voor eenmalig gebruik.

Vervangt acupunctuur je huisarts?

Nee. Acupunctuur stelt geen diagnose. De Cleveland Clinic waarschuwt ervoor om acupunctuur niet te gebruiken om een bezoek aan je arts uit te stellen, en om je voorgeschreven medicijnen te blijven gebruiken. Heb je een nieuwe klacht, ga dan eerst naar je huisarts.

Wanneer naar de huisarts?

Heb je na een behandeling op borst, rug, nek of schouders opeens een heftige, stekende pijn in je borst die erger wordt als je ademt, of ben je benauwd? Dan kan het een klaplong zijn. Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Bel 112 als je heftige pijn in je borst hebt en niet goed kunt ademen, als je het gevoel hebt dat je bijna geen adem meer kunt halen, of als je huid blauwpaars wordt.

Heb je een vraag over je eigen situatie voordat je een afspraak maakt? Stuur een bericht.

Bronnen

Forschende Komplementärmedizin 2009: Safety of acupuncture: results of a prospective observational study with 229,230 patients. BMJ Open 2021: Acupuncture-related adverse events: systematic review and meta-analyses of prospective clinical studies. Acupuncture in Medicine 2019: Incidence of iatrogenic pneumothorax following acupuncture treatments in Taiwan. International Angiology 2013: Vascular injuries caused by acupuncture. A systematic review. The Permanente Journal 2015: Acupuncture safety in patients receiving anticoagulants: a systematic review. Acupuncture in Medicine 2011: Electroacupuncture on a patient with pacemaker: a case report. Medical Acupuncture 2019: Using Forbidden Points in Pregnancy: Adverse Outcomes and Quality of Evidence in Randomized Controlled Trials. Cochrane 2016: Acupuncture for neck disorders. Cochrane 2020: Acupuncture for chronic non-specific low-back pain (LBP). NHS: Herbal medicines and complementary therapies (geraadpleegd 2026). NCCIH: Acupuncture: Effectiveness and Safety (2022). Cleveland Clinic: Acupuncture (2023). Thuisarts.nl: Ik heb vanzelf een klaplong gekregen (geraadpleegd 2026).

Lees ook

Over acupunctuur

Wat is acupunctuur en hoe zou het werken?

Bij acupunctuur worden dunne naalden op vaste punten in de huid gezet. Het komt uit de traditionele Chinese geneeskunde; hoe het precies werkt, weet niemand nog.