Vrouwen

Helpt acupunctuur bij menstruatiepijn en PMS?

Dat weten we nog niet. Kleine studies vonden minder pijn, de best opgezette studie niet. Proberen kan, naast wat je al doet.

Helpt acupunctuur bij menstruatiepijn en PMS?
Op deze pagina
  1. Helpt acupunctuur bij menstruatiepijn?
  2. En helpt het bij PMS?
  3. Wat kun je zelf doen?
  4. Hoe gaat een behandeling?
  5. Hoe vaak kom je?
  6. Wanneer naar de huisarts?

In het kort

  • Er zijn veel studies, maar van lage kwaliteit. Tegen pijnstillers als ibuprofen kwam acupunctuur er in een paar studies goed uit, ook in bijwerkingen, maar ook dat bewijs is zwak.
  • Bij PMS zijn er een paar kleine studies die hoopvol zijn. Ze zijn te klein om er zeker van te zijn.
  • Warmte, bewegen en op tijd een pijnstiller zijn de eerste stap. Heb je ook pijn buiten je menstruatie of bij het vrijen, ga dan eerst naar de huisarts.

Helpt acupunctuur bij menstruatiepijn?

Dat weten we niet. Cochrane, een organisatie die al het onderzoek naar een behandeling op een rij zet, bekeek in 2016 42 studies met samen 4.640 vrouwen met menstruatiepijn zonder andere oorzaak. De onderzoekers concludeerden dat er onvoldoende bewijs is om te zeggen of acupunctuur of acupressuur werkt.

Het beeld per vergelijking:

  • Tegen nep-acupunctuur (naalden op een verkeerde plek, of naalden die de huid niet in gaan) waren de uitkomsten wisselend. De enige studie die op alle punten goed was opgezet, vond na 3, 6 en 12 maanden geen verschil.
  • Tegen ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen hadden vrouwen met acupunctuur in een aantal studies minder pijn en minder bijwerkingen. Ook die studies waren van lage kwaliteit, dus het is niet zeker dat dit klopt.

Kleine studies vinden vaak een gunstig effect, de beste studie niet. Acupunctuur kan naast de adviezen hieronder, niet in plaats van een pijnstiller die je helpt.

En helpt het bij PMS?

Bij PMS (premenstrueel syndroom) heb je in de dagen voor je menstruatie last van je stemming of je lichaam: prikkelbaar, somber, gespannen borsten, een opgeblazen buik. Cochrane zette in 2018 vijf studies op een rij, met samen 277 vrouwen. Zij kregen 7 tot 28 behandelingen.

Acupunctuur gaf in die studies mogelijk minder klachten van stemming en lichaam dan nep-acupunctuur, en acupressuur mogelijk minder vrouwen met matige tot ernstige klachten. De zekerheid is laag tot zeer laag: de studies waren klein. Er was geen studie die acupunctuur vergeleek met gewone medicijnen, en er waren te weinig gegevens over de veiligheid. De Nederlandse richtlijn PMS van de gynaecologen (NVOG) raadt complementaire behandelingen niet aan. Acupunctuur zelf bespreekt die richtlijn niet.

Wat kun je zelf doen?

Deze adviezen komen van Thuisarts.nl, de site van de huisartsen.

  • Warmte. Leg een warme kruik of een warme zak met pitten op je buik of onderrug, of neem een warm bad.
  • Doe je gewone dingen. Als het lukt, ga je gewoon naar je werk, school of sport.
  • Rust en ontspan. Neem pauzes. Sommige vrouwen hebben baat bij een massage van de onderrug of rustig wandelen.
  • Een pijnstiller op tijd. Paracetamol heeft de minste bijwerkingen. Ibuprofen of naproxen werken bij menstruatiepijn vaak goed. Neem ze zodra je de pijn voelt en daarna op vaste tijden. Ze zijn niet voor iedereen geschikt: vraag het je apotheek of huisarts als je twijfelt.
  • Bij PMS: maak het jezelf licht. Plan weinig in de dagen dat je last hebt, eet gezond, beweeg genoeg, slaap goed en praat erover met iemand.
  • Schrijf het op. Houd een paar maanden bij wanneer de pijn of de klachten komen en hoe erg ze zijn. Dat helpt je huisarts, en het laat ook zien of een behandeling iets verandert.

Helpt dat niet genoeg, dan kan de huisarts met je bespreken of de pil, een hormoonspiraal of een ander middel met hormonen iets voor je is. Bij PMS kan ook gesprekshulp bij de praktijkondersteuner of een psycholoog helpen.

Hoe gaat een behandeling?

Bij de eerste afspraak vraag ik naar je cyclus, de pijn, hoe lang je er al last van hebt en wat je al hebt geprobeerd. Een behandeling duurt ongeveer 45 tot 60 minuten. Je ligt, en de naalden blijven ongeveer 20 minuten zitten. De naalden zijn dun, steriel en voor eenmalig gebruik. Wat je voelt bij het prikken lees je in Doet acupunctuur pijn?

Ben je misschien zwanger, zeg het dan. Een aantal punten, onder meer op de onderbuik en bij de enkel, gebruik ik in een zwangerschap niet. Over de veiligheid van acupunctuur in het algemeen lees je meer in Is acupunctuur veilig?

Hoe vaak kom je?

Daar is geen vaste regel voor. In de studies naar PMS kregen vrouwen 7 tot 28 behandelingen. Na een paar behandelingen kijken we samen naar wat je hebt opgeschreven. Verandert er niets, dan is het eerlijk om te stoppen.

Wanneer naar de huisarts?

Maak een afspraak bij je huisarts als je een of meer van deze dingen herkent. Het kan passen bij endometriose of een andere oorzaak, en die wil je eerst laten uitzoeken. Acupunctuur kan daarna naast de behandeling van je huisarts of gynaecoloog.

  • Je hebt nog steeds veel pijn, ook met de adviezen en pijnstillers.
  • Je hebt ook pijn als je niet ongesteld bent.
  • Je hebt pijn bij het vrijen.
  • Je hebt pijn bij het poepen of een branderig gevoel bij het plassen.
  • Je verliest veel bloed als je ongesteld bent.
  • Je hebt door PMS zoveel last dat je werk, je relatie of je dagelijks leven eronder lijdt.

Veelgestelde vragen

Kan ik acupunctuur combineren met de pil of pijnstillers?

Ja. Acupunctuur komt erbij en vervangt niets. Stop niet met een middel dat je helpt zonder dat eerst met je huisarts te bespreken.

Kan acupunctuur endometriose behandelen?

Acupunctuur behandelt de endometriose zelf niet. Thuisarts.nl schrijft dat sommige vrouwen met endometriose acupunctuur proberen om beter met de pijn om te gaan, dat er voor de meeste van zulke keuzes geen bewijs is dat ze werken, en dat je het eerst bespreekt met je huisarts of je arts in het ziekenhuis. Doe je het, dan altijd naast hun behandeling.

Wil je het proberen naast wat je al doet? Maak een afspraak of stuur eerst je vraag.

Bronnen

Cochrane: Acupuncture for period pain (2016). Cochrane: Acupuncture and acupressure for premenstrual syndrome (PMS) (2018). Richtlijnendatabase: Complementaire behandelingen bij PMS (2014). Thuisarts.nl: Ik heb veel pijn als ik ongesteld ben (2026). Thuisarts.nl: Ik heb heftige pijn als ik ongesteld ben. Heb ik endometriose? (2026). Thuisarts.nl: Ik heb endometriose en ik wil een behandeling kiezen (2021). Thuisarts.nl: Ik heb het premenstrueel syndroom (2026).

Lees ook