Vrouwen

Acupunctuur in de zwangerschap

Misschien, maar zeker is het niet. Drukken op een punt op je pols kan naast de gewone adviezen tegen misselijkheid, acupunctuur naast fysiotherapie bij bekkenpijn.

Acupunctuur in de zwangerschap
Op deze pagina
  1. Helpt acupunctuur bij zwangerschapsmisselijkheid?
  2. Wat is P6, en kun je dat zelf doen?
  3. Wat kun je zelf doen tegen misselijkheid?
  4. Helpt acupunctuur bij bekkenpijn of rugpijn?
  5. Wat kun je zelf doen bij bekkenpijn?
  6. Is acupunctuur veilig als je zwanger bent?
  7. Vertel je het aan je verloskundige?
  8. Hoe vaak kom je?
  9. Wanneer naar de huisarts of verloskundige?

In het kort

  • Bij matige tot ernstige zwangerschapsmisselijkheid noemt de Engelse richtlijn (NICE) acupressuur als mogelijke aanvulling. Hoe goed het helpt is onzeker; nadelen zijn in studies voor zover bekend niet gevonden.
  • Bij bekkenpijn vonden een paar studies minder pijn met acupunctuur dan met alleen de gewone zorg. Tegen nep-acupunctuur was het verschil in pijn niet duidelijk.
  • Een aantal punten gebruik ik vóór 37 weken niet. Je verloskundige blijft je eerste aanspreekpunt.

Helpt acupunctuur bij zwangerschapsmisselijkheid?

Dat is niet zeker. Als iets helpt, dan eerder acupressuur (drukken) dan naalden. Cochrane zette in 2015 41 studies op een rij met samen 5.449 vrouwen die vroeg in de zwangerschap misselijk waren. Acupunctuur, op het punt P6 of op andere punten, gaf geen duidelijk voordeel. Voor acupressuur was het bewijs beperkt. Dat gold voor alle middelen in die review, ook voor gember en medicijnen: voor geen enkel middel was er sterk bewijs. Dat betekent niet dat ze niet werken, wel dat goed onderzoek ontbreekt.

De Engelse richtlijn voor zwangerschapszorg van NICE (2021) zegt bij matige tot ernstige misselijkheid en overgeven: overweeg acupressuur als aanvulling op de behandeling. Bij lichte misselijkheid noemt de richtlijn gember.

De Nederlandse gynaecologen (NVOG) schreven in 2025 in hun richtlijn over hyperemesis gravidarum, de ernstigste vorm van zwangerschapsmisselijkheid:

  • het effect van acupressuur en acupunctuur op de misselijkheid is zeer onzeker;
  • met acupressuur waren vrouwen mogelijk korter in het ziekenhuis, maar ook dat bewijs is zwak;
  • als een zwangere acupressuur of acupunctuur wil proberen, zijn er voor zover bekend uit studies geen nadelige effecten.

Wat is P6, en kun je dat zelf doen?

P6 ligt aan de binnenkant van je pols, ongeveer drie vingers boven de plooi van je pols, tussen de twee pezen. Je kunt er zelf een paar minuten rustig op drukken, of een polsbandje dragen met een knopje dat op dat punt drukt, zoals bandjes tegen reisziekte. Als doula werk ik ook met acupressuur. Bij een afspraak laat ik je zien waar het punt zit, zodat je thuis verder kunt.

Wat kun je zelf doen tegen misselijkheid?

  • Vaker een beetje. Eet en drink vaker kleine beetjes, niet te veel tegelijk. Begin de dag met iets kleins, zoals een stuk fruit of een halve boterham.
  • Gember. In thee, vers in je eten of als pil: in totaal 1 gram per dag, bijvoorbeeld 4 keer per dag een pil van 250 milligram.
  • Neem genoeg rust: moeheid maakt misselijkheid erger.
  • Vraag je partner, familie of vrienden om te koken, boodschappen te doen of op de kinderen te passen.

Er zijn ook medicijnen tegen zwangerschapsmisselijkheid. Bespreek die met je verloskundige of huisarts.

Helpt acupunctuur bij bekkenpijn of rugpijn?

Bij bekkenpijn misschien, maar de uitkomsten zijn gemengd. Cochrane bekeek in 2015 34 studies met samen 5.121 zwangeren met pijn in de onderrug of het bekken. Losse studies van redelijke kwaliteit lieten zien dat acupunctuur bekkenpijn meer verminderde dan alleen de gewone zorg. Oefeningen verminderden mogelijk rugpijn. Bijwerkingen waren, als ze werden gemeld, licht en van korte duur.

Twee Zweedse studies laten zien hoe dat zit:

  • In een studie met 386 zwangeren met bekkenpijn (BMJ 2005) kregen vrouwen zes weken lang acupunctuur of stabiliserende oefeningen naast de gewone zorg. Beide groepen hadden minder pijn dan vrouwen met alleen de gewone zorg. 's Avonds hadden vrouwen met acupunctuur minder pijn dan vrouwen die oefenden.
  • In een latere studie met 115 zwangeren (BJOG 2008) kreeg de helft echte acupunctuur en de andere helft naalden die de huid niet in gingen, acht weken lang. De pijn nam in beide groepen ongeveer evenveel af. Met echte acupunctuur gingen dagelijkse dingen wel beter en gingen meer vrouwen weer aan het werk.

In die tweede studie maakte het voor de pijn dus weinig uit of de naalden echt prikten. Fysiotherapie voor je bekken en rug kan helpen tegen de pijn. Acupunctuur kan daarnaast.

Wat kun je zelf doen bij bekkenpijn?

  • Blijf bewegen. Wandelen of zwemmen mag. Neem rust als de pijn toeneemt.
  • Neem vaker pauze als de pijn erger wordt na lang bezig zijn, en spreid zware klussen over de dag of vraag iemand om hulp.
  • Uit bed via je zij. Rol eerst op je zij en duw dan je bovenlichaam omhoog.
  • Bekkenfysiotherapeut. Daarvoor heb je geen verwijzing van je huisarts nodig.
  • Paracetamol als het nodig is. Wil je het langer dan een paar dagen gebruiken, vraag het dan eerst je verloskundige of huisarts.

Is acupunctuur veilig als je zwanger bent?

In de Chinese geneeskunde heten een aantal punten van oudsher verboden punten in de zwangerschap: onder meer punten op de onderbuik en de onderrug, bij de enkel, op de hand tussen duim en wijsvinger en op de schouder. Een review uit 2019 bekeek acht studies waarin zwangeren op zulke punten werden behandeld. In twee studies stopten zes vrouwen omdat ze te vroeg weeën kregen. De onderzoekers vonden het bewijs te zwak om die punten vóór 37 weken aan te raden. Ik gebruik ze vóór 37 weken dan ook niet. De enige uitzondering is moxa bij het punt op de kleine teen als je baby in stuit ligt; daarover lees je meer op Moxa bij stuitligging.

Ik vraag altijd wie je verloskundige is en of je onder controle bent. Wat er verder bekend is over bijwerkingen van acupunctuur lees je in Is acupunctuur veilig?

Vertel je het aan je verloskundige?

Ja. Vertel je verloskundige dat je het wilt proberen. Nederlandse richtlijnen zeggen weinig over acupunctuur; alleen de richtlijn over hyperemesis noemt het, zoals je hierboven las. Acupunctuur komt erbij en vervangt geen controle of behandeling.

Hoe vaak kom je?

In de Zweedse studies naar bekkenpijn liep de behandeling over zes tot acht weken. Een behandeling duurt ongeveer 45 tot 60 minuten, en de naalden blijven ongeveer 20 minuten zitten. Je ligt zo dat het voor jou en je buik prettig is. Na een paar behandelingen bespreken we of het iets doet en of doorgaan zin heeft.

Wanneer naar de huisarts of verloskundige?

Bel dezelfde dag je verloskundige, huisarts of gynaecoloog als je zo misselijk bent dat je misschien uitgedroogd raakt:

  • Je plast 4 keer per dag of minder en je urine is heel donker.
  • Je hebt steeds veel dorst.
  • Je bent steeds duizelig, of je bent in de war.

Bel meteen je verloskundige of huisarts als:

  • Je meer dan 20 weken zwanger bent en misselijk bent of moet overgeven, of pijn hebt boven in je buik of tussen je schouderbladen.
  • Je korter dan 37 weken zwanger bent en buikpijn of rugpijn hebt die met regelmaat komt en gaat.
  • Er bloed uit je vagina komt.
  • Je naast bekkenpijn pijn hebt bij het plassen en je ziek voelt of koorts hebt.

Maak een afspraak als je afvalt, als je na 12 weken nog steeds misselijk bent terwijl je medicijnen gebruikt, of als lopen en je dagelijkse dingen door de bekkenpijn steeds moeilijker gaan.

Wil je acupressuur of acupunctuur proberen naast de zorg van je verloskundige? Maak een afspraak.

Bronnen

Cochrane: Interventions for nausea and vomiting in early pregnancy (2015). NICE: Antenatal care (NG201), Recommendations (2021). Richtlijnendatabase: Niet-medicamenteuze behandeling bij hyperemesis gravidarum (2025). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en misselijk (2025). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en ben zo misselijk dat ik bijna niets meer kan (2025). Cochrane: Interventions for preventing and treating low-back and pelvic pain during pregnancy (2015). BMJ 2005: Effects of acupuncture and stabilising exercises as adjunct to standard treatment in pregnant women with pelvic girdle pain: randomised single blind controlled trial (2005). BJOG 2008: Acupuncture as an adjunct to standard treatment for pelvic girdle pain in pregnant women: randomised double-blinded controlled trial comparing acupuncture with non-penetrating sham acupuncture (2008). Medical Acupuncture 2019: Using Forbidden Points in Pregnancy: Adverse Outcomes and Quality of Evidence in Randomized Controlled Trials-A Systematic Narrative Review (2019). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en heb bekkenpijn (2023). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en heb klachten (2026).

Lees ook