
Moxa bij stuitligging: helpt het je baby draaien?
Moxa naast de gewone zorg maakt de kans waarschijnlijk kleiner dat je baby bij de geboorte nog in stuit ligt. Op het aantal keizersneden zagen onderzoekers weinig of geen verschil.
Vrouwen
Misschien, maar zeker is het niet. Drukken op een punt op je pols kan naast de gewone adviezen tegen misselijkheid, acupunctuur naast fysiotherapie bij bekkenpijn.

Dat is niet zeker. Als iets helpt, dan eerder acupressuur (drukken) dan naalden. Cochrane zette in 2015 41 studies op een rij met samen 5.449 vrouwen die vroeg in de zwangerschap misselijk waren. Acupunctuur, op het punt P6 of op andere punten, gaf geen duidelijk voordeel. Voor acupressuur was het bewijs beperkt. Dat gold voor alle middelen in die review, ook voor gember en medicijnen: voor geen enkel middel was er sterk bewijs. Dat betekent niet dat ze niet werken, wel dat goed onderzoek ontbreekt.
De Engelse richtlijn voor zwangerschapszorg van NICE (2021) zegt bij matige tot ernstige misselijkheid en overgeven: overweeg acupressuur als aanvulling op de behandeling. Bij lichte misselijkheid noemt de richtlijn gember.
De Nederlandse gynaecologen (NVOG) schreven in 2025 in hun richtlijn over hyperemesis gravidarum, de ernstigste vorm van zwangerschapsmisselijkheid:
P6 ligt aan de binnenkant van je pols, ongeveer drie vingers boven de plooi van je pols, tussen de twee pezen. Je kunt er zelf een paar minuten rustig op drukken, of een polsbandje dragen met een knopje dat op dat punt drukt, zoals bandjes tegen reisziekte. Als doula werk ik ook met acupressuur. Bij een afspraak laat ik je zien waar het punt zit, zodat je thuis verder kunt.
Er zijn ook medicijnen tegen zwangerschapsmisselijkheid. Bespreek die met je verloskundige of huisarts.
Bij bekkenpijn misschien, maar de uitkomsten zijn gemengd. Cochrane bekeek in 2015 34 studies met samen 5.121 zwangeren met pijn in de onderrug of het bekken. Losse studies van redelijke kwaliteit lieten zien dat acupunctuur bekkenpijn meer verminderde dan alleen de gewone zorg. Oefeningen verminderden mogelijk rugpijn. Bijwerkingen waren, als ze werden gemeld, licht en van korte duur.
Twee Zweedse studies laten zien hoe dat zit:
In die tweede studie maakte het voor de pijn dus weinig uit of de naalden echt prikten. Fysiotherapie voor je bekken en rug kan helpen tegen de pijn. Acupunctuur kan daarnaast.
In de Chinese geneeskunde heten een aantal punten van oudsher verboden punten in de zwangerschap: onder meer punten op de onderbuik en de onderrug, bij de enkel, op de hand tussen duim en wijsvinger en op de schouder. Een review uit 2019 bekeek acht studies waarin zwangeren op zulke punten werden behandeld. In twee studies stopten zes vrouwen omdat ze te vroeg weeën kregen. De onderzoekers vonden het bewijs te zwak om die punten vóór 37 weken aan te raden. Ik gebruik ze vóór 37 weken dan ook niet. De enige uitzondering is moxa bij het punt op de kleine teen als je baby in stuit ligt; daarover lees je meer op Moxa bij stuitligging.
Ik vraag altijd wie je verloskundige is en of je onder controle bent. Wat er verder bekend is over bijwerkingen van acupunctuur lees je in Is acupunctuur veilig?
Ja. Vertel je verloskundige dat je het wilt proberen. Nederlandse richtlijnen zeggen weinig over acupunctuur; alleen de richtlijn over hyperemesis noemt het, zoals je hierboven las. Acupunctuur komt erbij en vervangt geen controle of behandeling.
In de Zweedse studies naar bekkenpijn liep de behandeling over zes tot acht weken. Een behandeling duurt ongeveer 45 tot 60 minuten, en de naalden blijven ongeveer 20 minuten zitten. Je ligt zo dat het voor jou en je buik prettig is. Na een paar behandelingen bespreken we of het iets doet en of doorgaan zin heeft.
Bel dezelfde dag je verloskundige, huisarts of gynaecoloog als je zo misselijk bent dat je misschien uitgedroogd raakt:
Bel meteen je verloskundige of huisarts als:
Maak een afspraak als je afvalt, als je na 12 weken nog steeds misselijk bent terwijl je medicijnen gebruikt, of als lopen en je dagelijkse dingen door de bekkenpijn steeds moeilijker gaan.
Wil je acupressuur of acupunctuur proberen naast de zorg van je verloskundige? Maak een afspraak.
Cochrane: Interventions for nausea and vomiting in early pregnancy (2015). NICE: Antenatal care (NG201), Recommendations (2021). Richtlijnendatabase: Niet-medicamenteuze behandeling bij hyperemesis gravidarum (2025). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en misselijk (2025). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en ben zo misselijk dat ik bijna niets meer kan (2025). Cochrane: Interventions for preventing and treating low-back and pelvic pain during pregnancy (2015). BMJ 2005: Effects of acupuncture and stabilising exercises as adjunct to standard treatment in pregnant women with pelvic girdle pain: randomised single blind controlled trial (2005). BJOG 2008: Acupuncture as an adjunct to standard treatment for pelvic girdle pain in pregnant women: randomised double-blinded controlled trial comparing acupuncture with non-penetrating sham acupuncture (2008). Medical Acupuncture 2019: Using Forbidden Points in Pregnancy: Adverse Outcomes and Quality of Evidence in Randomized Controlled Trials-A Systematic Narrative Review (2019). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en heb bekkenpijn (2023). Thuisarts.nl: Ik ben zwanger en heb klachten (2026).

Moxa naast de gewone zorg maakt de kans waarschijnlijk kleiner dat je baby bij de geboorte nog in stuit ligt. Op het aantal keizersneden zagen onderzoekers weinig of geen verschil.
Acupunctuur met steriele naalden geldt als een van de veiligere behandelingen. Kleine bijwerkingen zoals een blauw plekje komen voor, ernstige zijn zeldzaam.

Voor herstel, slaap, somberheid en borstvoeding is er te weinig goed onderzoek naar acupunctuur. Hier lees je wat wel bekend is en wanneer je meteen belt.